Prawidłowe żywienie warzyw wpływa na tempo wzrostu, rozwój korzeni, kwitnienie, zawiązywanie owoców oraz jakość plonu. Rośliny pobierają składniki pokarmowe w różnych ilościach, dlatego dzieli się je na makroelementy i mikroelementy. Pierwszych potrzebują w większych dawkach, drugich znacznie mniej, ale niedobór któregokolwiek z nich może ograniczyć wzrost i obniżyć plon. Ważna jest więc nie sama ilość nawozu, lecz dopasowanie jego składu do gatunku, fazy rozwoju i zasobności podłoża.
Makroelementy odpowiadają za wzrost i budowę plonu
Do najważniejszych makroelementów pobieranych z podłoża należą azot, fosfor, potas, wapń, magnez i siarka. Azot uczestniczy w tworzeniu aminokwasów i białek, dlatego silnie wpływa na wzrost części zielonych. Jego niedobór często prowadzi do żółknięcia starszych liści i osłabienia roślin. Nadmiar może natomiast powodować zbyt intensywny rozwój liści kosztem kwitnienia i owocowania.
Fosfor bierze udział w przemianach energetycznych i sprzyja rozwojowi systemu korzeniowego. Rośliny potrzebują go szczególnie na początku wzrostu oraz w okresie kwitnienia i zawiązywania owoców. Potas reguluje gospodarkę wodną, aktywuje enzymy i wspiera tworzenie plonu. W uprawach owocujących, takich jak pomidor, papryka czy ogórek, zapotrzebowanie na potas rośnie wraz z rozwojem owoców.
Wapń, magnez i siarka uzupełniają żywienie warzyw
Wapń wzmacnia struktury komórkowe i wspiera rozwój młodych tkanek. Problemy z jego transportem do owoców mogą sprzyjać suchej zgniliźnie wierzchołkowej pomidora, nawet wtedy, gdy gleba zawiera odpowiednią ilość tego pierwiastka. Duże znaczenie ma wówczas regularne zaopatrzenie roślin w wodę.
Magnez stanowi część cząsteczki chlorofilu, dlatego uczestniczy bezpośrednio w fotosyntezie. Siarka wchodzi w skład części aminokwasów i białek. Jej niedobory mogą prowadzić do zahamowania wzrostu i chlorozy, szczególnie na lekkich glebach.
Mikroelementy działają w małych ilościach
Warzywa potrzebują między innymi żelaza, manganu, cynku, miedzi, boru i molibdenu. Ich stężenie w tkankach jest niewielkie, lecz bez nich wiele procesów fizjologicznych przebiega nieprawidłowo.
Najważniejsze funkcje wybranych mikroelementów obejmują:
- żelazo – udział w fotosyntezie i oddychaniu komórkowym,
- mangan – aktywację enzymów i udział w reakcjach fotosyntezy,
- cynk – aktywację enzymów oraz udział w syntezie związków regulujących wzrost,
- bor – udział w podziałach komórkowych i rozwoju młodych tkanek,
- miedź – udział w fotosyntezie i reakcjach enzymatycznych,
- molibden – udział w przemianach azotu, w tym redukcji azotanów.
Niedobór mikroelementu może ograniczać plon równie wyraźnie jak brak makroelementu. Dostępność tych składników zależy między innymi od pH podłoża. Przy niekorzystnym odczynie roślina może mieć trudności z ich pobieraniem mimo obecności składnika w glebie.
Jak dobierać nawożenie warzyw?
Program nawożenia powinien uwzględniać analizę gleby lub podłoża, wymagania konkretnej uprawy oraz etap jej rozwoju. Producent może uzupełnić ocenę zasobności badaniem tkanek roślinnych. Pozwala ono odróżnić rzeczywisty niedobór od objawów związanych na przykład z utrudnionym pobieraniem składników.
Dobrze dobrany nawóz wieloskładnikowy do warzyw może dostarczać jednocześnie azot, fosfor, potas i wybrane mikroelementy. Proporcje tych składników powinny jednak odpowiadać aktualnym potrzebom roślin. Innego składu wymaga młoda rozsada budująca korzenie, a innego roślina intensywnie tworząca owoce.
Żywienie dopasowane do fazy rozwoju ogranicza ryzyko niedoborów
Skuteczne nawożenie warzyw opiera się na regularnej obserwacji roślin, analizie zasobności podłoża i zmianie proporcji składników wraz z przebiegiem sezonu. Dzięki temu można wspierać wzrost, kwitnienie, zawiązywanie owoców i ich dojrzewanie bez dostarczania składników, których roślina w danym momencie nie potrzebuje. Jeśli szukasz nawozów do fertygacji lub dokarmiania dolistnego, zapoznaj się z ofertą Green Eco Poland. Serie nawozów mineralnych o zróżnicowanych proporcjach makro- i mikroelementów pozwalają dobrać rozwiązanie do gatunku warzywa oraz jego aktualnej fazy rozwoju.
Materiał partnera
